Alternatieven voor seniorenregelingen
Van ontzien naar duurzaam ontwikkelen
Juni 2009 - Oudere werknemers worden in de CAOs anders behandeld dan jongere werknemers. Ze krijgen meer verlof, hebben prettiger werktijden en ze ontvangen extra inkomensbescherming. Fijn voor hen, zou je denken, maar deze behandeling van oudere werknemers heeft ook nadelen. Ouderen zijn daardoor duurder, minder inzetbaar en dus minder gewild op de arbeidsmarkt. Het rapport Van ontzien naar duurzaam ontwikkelen brengt maatregelen in beeld die de huidige seniorenregelingen kunnen vervangen en die bijdragen aan duurzame participatie van werknemers.
Met de publicatie Van ontzien naar duurzaam ontwikkelen wil Expertisecentrum LEEFtijd een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van duurzaam inzetbaarheidsbeleid via CAO-afspraken en activiteiten vanuit de organisaties van sociale partners, waaronder de sectorfondsen. Tegelijk wil LEEFtijd met het rapport een impuls geven aan het bredere publieke debat over de seniorenregelingen in CAOs door zicht te bieden op alternatieven. Het rapport is daarmee een handreiking voor sociale partners en alle anderen die betroken zijn bij de ontwikkeling en invoering van arbeidsvoorwaarden- en HRM-beleid.
Aanbevelingen aan sociale partners
Centraal in de publicatie staan aanbevelingen voor sociale partners waarmee zij via CAO-afspraken en activiteiten vanuit sectorfondsen de omslag naar duurzaam inzetbaarheidbeleid kunnen maken. De aanbevelingen worden geïllustreerd met inspirerende voorbeelden uit de praktijk van CAOs en sectorfondsen. Werken aan duurzame inzetbaarheid kan niet zonder cultuurverandering, overleg en dialoog in de bedrijven. Ook individueel maatwerk en eigen verantwoordelijkheid van werknemers zijn van groot belang. De investeringen in loopbaanontwikkeling en vitaliteit van medewerkers moeten omhoog en meer aandacht is nodig voor de gezondheid en veranderingen in de belastbaarheid van medewerkers. Daarnaast wordt in de publicatie ingegaan op het advies van de Commissie Gelijke Behandeling (CGB) over de inbedding van leeftijdregelingen in een breder levensfasebewust beleid. Invoering van dit beleid is een voorwaarde voor voortzetting van het seniorenbeleid in CAOs. De publicatie sluit af met een verkenning van alternatieven voor een aantal veel voorkomende seniorenregelingen op het terrein van verlof, de arbeidstijden, arbo- en scholingsbeleid.
Employability en vitaliteit van medewerkers
Bert Lokhorst van LEEFtijd: "Wij worden geregeld benaderd door werkgevers en vakorganisaties met de vraag wat de alternatieven zijn voor de huidige leeftijdregelingen en hoe zij de duurzame inzetbaarheid van werknemers kunnen bevorderen. Daar is niet één antwoord op, want daarvoor verschillen bedrijven, branches en werkzaamheden te veel van elkaar. Maar in alle gevallen zijn goede arbeidsverhoudingen, meer individueel maatwerk en een sterke focus op de employability en vitaliteit van werknemers noodzakelijk. Op die terreinen valt er nog een wereld te winnen. In veel branches en bedrijven staan partijen nog min of meer aan het begin van een traject van aanpassingen in de arbeidsvoorwaarden waarmee zij beter kunnen inspelen op aspecten zoals diversiteit van het personeel, de noodzaak van blijven leren en langer doorwerken. Maar dergelijke aanpassingen zijn onvermijdelijk gelet op de veranderingen in de wereld om ons heen."